{"id":180,"date":"2026-04-21T18:15:05","date_gmt":"2026-04-21T18:15:05","guid":{"rendered":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/?p=180"},"modified":"2026-04-21T18:15:05","modified_gmt":"2026-04-21T18:15:05","slug":"adam-t-witczak-rozmowa-z-andrzejem-solakiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/2026\/04\/21\/adam-t-witczak-rozmowa-z-andrzejem-solakiem\/","title":{"rendered":"Adam T. Witczak: Rozmowa z Andrzejem Solakiem"},"content":{"rendered":"\n

– Dlaczego powsta\u0142a strona Krzy\u017cowiec i w jakich okoliczno\u015bciach do tego dosz\u0142o?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

– Nazbiera\u0142o si\u0119 tekst\u00f3w, opublikowanych wcze\u015bniej na \u0142amach prasy, a Czytelnicy domagali si\u0119 zgromadzenia ich w jednym miejscu. St\u0105d pomys\u0142 na stron\u0119 internetow\u0105, r\u00f3wnie\u017c na wyb\u00f3r publicystyki zamieszczony w ksi\u0105\u017cce \u201eWojownicy Chrystusa\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Mia\u0142em w\u0105tpliwo\u015bci, czy to wypali. Ka\u017cda z redakcji, z kt\u00f3rymi mia\u0142em okazj\u0119 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 posiada\u0142a w\u0142asn\u0105 specyfik\u0119. Innego j\u0119zyka u\u017cywa\u0142em tworz\u0105c dla kwartalnika IEN \u201eCywilizacja\u201d<\/em>, innego dla miesi\u0119cznika dla m\u0142odzie\u017cy \u201eWzrastanie\u201d<\/em>. Pisz\u0105c dla \u201eKomandosa\u201d<\/em> o tajnych operacjach w Nikaragui, Hiszpanii i Algierii trzeba by\u0142o zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na \u201etechniczne\u201d aspekty zagadnienia. Z kolei czytelnik\u00f3w \u201eMy\u015bli Polskiej\u201d, \u201eNajwy\u017cszego Czasu!\u201d<\/em> b\u0105d\u017a \u201eNowego Pa\u0144stwa\u201d <\/em>zapewne mniej interesowa\u0142o, ile trotylu zu\u017cyli w konkretnym zamachu bojownicy OAS i Army of God<\/em>, czy z jakiego rewolweru zamordowano w \u0141odzi Juliusza Kunitzera; \u015brodek ci\u0119\u017cko\u015bci nale\u017ca\u0142o umiejscowi\u0107 gdzie indziej. Jedne redakcje dawa\u0142y mi hojnie po kilka stron na swych \u0142amach, w innych m\u00f3wiono mi: \u201eTylko nie przekrocz 3000 znak\u00f3w, bo i tak zetniemy!\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Powsta\u0142y wi\u0119c artyku\u0142y o bardzo zr\u00f3\u017cnicowanej formie i obj\u0119to\u015bci. A teraz mia\u0142em wrzuci\u0107 to wszystko na jedn\u0105 stron\u0119, za\u015b wyb\u00f3r do jednej ksi\u0105\u017cki! Poza tym, my\u015bla\u0142em sobie, kog\u00f3\u017c zaciekawi moja pisanina \u2013 same surowe teksty, \u017cadnych graficznych ozd\u00f3bek i obrazk\u00f3w – a przecie\u017c dzisiaj wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nie lubi czyta\u0107, przetrawienie kwestii d\u0142u\u017cszej ni\u017c 5 zda\u0144 to dla nich okropny wysi\u0142ek. W dodatku te historie s\u0105 raczej ponure, trup pada w nich g\u0119sto…<\/p>\n\n\n\n

Na szcz\u0119\u015bcie Czytelnicy okazali si\u0119 bardzo wyrozumiali.<\/p>\n\n\n\n

– Odwiedzaj\u0105cych Pa\u0144sk\u0105 stron\u0119 wita nast\u0119puj\u0105cy opis: „Historie ludzi, kt\u00f3rzy z broni\u0105 w r\u0119ku s\u0142u\u017cyli Ko\u015bcio\u0142owi i Ojczy\u017anie”. W\u0142a\u015bnie: jakie jest kryterium wed\u0142ug kt\u00f3rego dobiera Pan tematyk\u0119 i bohater\u00f3w tekst\u00f3w, w ka\u017cdym razie tych z dzia\u0142u „Rekonkwista”? Czy chodzi wy\u0142\u0105cznie o bojownik\u00f3w katolickich czy te\u017c – przynajmniej w drodze wyj\u0105tku – innych chrze\u015bcija\u0144skich? Czy s\u0105 brane pod uwag\u0119 takie postaci lub ugrupowania, kt\u00f3re nie akcentowa\u0142y swego katolicyzmu, natomiast z tych czy innych przyczyn uto\u017csamiane s\u0105 z szeroko rozumian\u0105 „prawic\u0105” albo „antykomunizmem”?<\/p>\n\n\n\n

– C\u00f3\u017c, strona rozros\u0142a si\u0119 tematycznie. Konflikty religijne, czy oko\u0142oreligijne omawiane s\u0105 w dziale \u201eRekonkwista\u201d. Tu konieczne jest wyja\u015bnienie \u2013 mam honor by\u0107 katolikiem. Katolikiem zwyczajnym, kt\u00f3ry nie zamierza nikogo za sw\u0105 katolicko\u015b\u0107 przeprasza\u0107. Jako katolik zwyczajny nie lubi\u0119 ko\u015bcielnego nowinkarstwa, nie rozumiem ludzi, kt\u00f3rym przeszkadza\u0142a \u0142acina albo Komunia \u015awi\u0119ta na kl\u0119czkach. Na naszych \u201ebraci od\u0142\u0105czonych\u201d staram si\u0119 patrze\u0107 z szacunkiem \u2013 bo przecie\u017c szukaj\u0105 swej \u015bcie\u017cki do Boga \u2013 jednak dramaty skrywaj\u0105ce si\u0119 pod s\u0142owami \u201eschizma\u201d i \u201eherezja\u201d s\u0105 zbyt wielkie, by przej\u015b\u0107 nad nimi do porz\u0105dku dziennego.<\/p>\n\n\n\n

Tylko, \u017ce jest jeszcze druga strona medalu. Nie umiem, nie chc\u0119 zapomnie\u0107 o prawos\u0142awnych chrze\u015bcijanach opieraj\u0105cych si\u0119 przez stulecia islamskiej nawale. Przecie\u017c na Kosowym Polu, katoliccy ochotnicy z Polski, W\u0119gier, Niemiec, Czech stan\u0119li obok prawos\u0142awnych Serb\u00f3w, Bo\u015bniak\u00f3w i Bu\u0142gar\u00f3w. Jedni i drudzy walczyli rami\u0119 przy ramieniu. Podobnie by\u0142o w upadaj\u0105cym Konstantynopolu, kt\u00f3remu pospieszyli z odsiecz\u0105 Genue\u0144czycy. W obl\u0119\u017conym Chocimiu dyzuniccy Kozacy stanowili prawie po\u0142ow\u0119 wojsk hetmana Chodkiewicza. Przyk\u0142ady mo\u017cna mno\u017cy\u0107. Protestantami by\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy pr\u00f3buj\u0105cych powstrzyma\u0107 komunizm w Wietnamie (cho\u0107 i katolicy mieli tam swoj\u0105 nadreprezentacj\u0119). Kiedy\u015b opisywa\u0142em ataki na kliniki aborcyjne w USA, bior\u0105 w nich udzia\u0142 zar\u00f3wno protestanci, jak i wyznawcy Ko\u015bcio\u0142a rzymskiego. Nazwa\u0142em to zbrojnym ekumenizmem. Akurat taka forma ekumenizmu bardzo mi odpowiada.<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz braterstwa broni istnieje inna wsp\u00f3lna p\u0142aszczyzna \u2013 m\u0119cze\u0144stwo. W krajach komunistycznych, muzu\u0142ma\u0144skich, poga\u0144skich innowiercy gin\u0119li wraz z katolikami. Mogli \u0142atwo kupi\u0107 sobie \u017cycie i wolno\u015b\u0107 \u2013 za cen\u0119 wyrzeczenia si\u0119 wiary, zaparcia si\u0119 Jezusa, blu\u017anierstwa. Nie uczynili tego. Zabijano ich z nienawi\u015bci do Chrystusa, w\u015br\u00f3d najgorszych tortur, a Chrystus na to patrzy\u0142. Tym ludziom nale\u017cy si\u0119 nasz szacunek. Kwestia zbawienia to sprawa Najwy\u017cszego. Ani mi w g\u0142owie rola \u017candarma pouczaj\u0105cego Pana Boga, kogo wolno Mu zbawi\u0107, a kogo nie.<\/p>\n\n\n\n

– Czy w\u015br\u00f3d opisywanych przez Pana bohater\u00f3w jest taka jednostka lub grupa (ruch, ugrupowanie) kt\u00f3re z jakich\u015b powod\u00f3w s\u0105 Panu szczeg\u00f3lnie bliskie, szczeg\u00f3lnie inspiruj\u0105ce?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

– Kiedy przed kilkunastu laty zabra\u0142em si\u0119 za opisywanie powstania Wandejczyk\u00f3w, Cristiady<\/em>, Krucjaty Franco, dzia\u0142a\u0144 ameryka\u0144skiej Armii Boga \u2013 w\u0142a\u015bnie te zrywy wydawa\u0142y mi si\u0119 najwa\u017cniejsze, a przy tym najbardziej przek\u0142amane lub zamilczane. Dzi\u015b jest z tym odrobin\u0119 lepiej, niekt\u00f3re \u015brodowiska wzi\u0119\u0142y sobie na sztandary tych dzielnych ludzi i ich czyny. To dla mnie zaszczyt, \u017ce wnios\u0142em cho\u0107 male\u0144ki wk\u0142ad w upowszechnienie wiedzy o tamtym bohaterstwie.<\/p>\n\n\n\n

Ale chrze\u015bcija\u0144scy wojownicy tworz\u0105 ogromn\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119. Dlaczego wyr\u00f3\u017cnia\u0107 jednych, a nie wspomnie\u0107 o templariuszach i joannitach, daj\u0105cych wspania\u0142e \u015bwiadectwo heroizmu pod Hattin, i w tysi\u0105cu innych miejsc? O japo\u0144skich powsta\u0144cach z p\u00f3\u0142wyspu Shimabara? O india\u0144skich katolikach, kt\u00f3rzy dali \u0142upnia Braddockowi? O San Patricios<\/em>, wieszanych przez Amerykan\u00f3w pod twierdz\u0105 Chapultepec? O bojownikach z Libanu, Sudanu i Birmy?<\/p>\n\n\n\n

Oni wszyscy s\u0105 jedn\u0105 rodzin\u0105. Zawdzi\u0119czamy im tak wiele, a o ich czynach ma\u0142o kto pami\u0119ta. Chcia\u0142oby si\u0119 ocali\u0107 od zapomnienia ka\u017cd\u0105 posta\u0107, ka\u017cdy grot w\u0142\u00f3czni, ka\u017cd\u0105 kostk\u0119 trotylu pod\u0142o\u017con\u0105 pod dzieciob\u00f3jcz\u0105 rze\u017ani\u0119…<\/p>\n\n\n\n

– Co s\u0105dzi Pan o rumu\u0144skim Legionie Micha\u0142a Archanio\u0142a i jego przyw\u00f3dcy Corneliu Codreanu? Czy na stronie mog\u0142oby si\u0119 znale\u017a\u0107 miejsce tak\u017ce i dla tego fenomenu?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

– Legion Codreanu to chyba najbardziej zadziwiaj\u0105ce, oryginalne zjawisko w\u015br\u00f3d nacjonalizm\u00f3w europejskich okresu mi\u0119dzywojnia. Prawdziwa mieszanka wybuchowa mistycyzmu, idealizmu, woli po\u015bwi\u0119cenia, okraszona i\u015bcie ba\u0142ka\u0144skim okrucie\u0144stwem. Jeden z tych fenomen\u00f3w, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 najskrajniejsze oceny. Jedni wieszaj\u0105 psy na Legionie, jako prekursorze rumu\u0144skiego \u201efaszyzmu\u201d, inni z egzaltacj\u0105 zachwycaj\u0105 si\u0119 jego duchowo\u015bci\u0105, gotowo\u015bci\u0105 obrony wiary i ojczyzny, ide\u0105 reaktywowania \u015bredniowiecznego zakonu rycerskiego. I jedni, i drudzy na og\u00f3\u0142 przemilczaj\u0105 sprawy niewygodne.<\/p>\n\n\n\n

Ci, kt\u00f3rzy atakuj\u0105 Kapitana za gwa\u0142towne metody dzia\u0142ania, zapominaj\u0105, jakimi sposobami \u00f3wczesna w\u0142adza kr\u00f3lewska rozprawia\u0142a si\u0119 z opozycj\u0105, legionow\u0105 i nie tylko. Rumu\u0144ska rzeczywisto\u015b\u0107 by\u0142a pe\u0142na przemocy. Konflikty spo\u0142eczne t\u0142umiono brutalnie, nieraz w strugach krwi. Ale trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce pa\u0144stwo nie mia\u0142o monopolu na terror. Dzieje Legionu to r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 boj\u00f3wkarska, zgodna z duchem epoki (nie inaczej, cho\u0107 na mniejsz\u0105 skal\u0119, bywa\u0142o przecie\u017c i u nas). Niestety, czasem ta forma aktywno\u015bci wyradza\u0142a si\u0119 w polityczny, czy polityczno-kryminalny bandytyzm.<\/p>\n\n\n\n

W historii Legionu wida\u0107 mn\u00f3stwo sprzeczno\u015bci. Z jednej strony wspania\u0142e, wznios\u0142e deklaracje patriotyczne \u2013 z drugiej \u015bci\u0105ganie haraczy od kupc\u00f3w \u017cydowskich. Sta\u0142e odwo\u0142ywanie si\u0119 do warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich, a obok tego kwitn\u0105ce w wielu legionowych \u201egniazdach\u201d poga\u0144stwo. Istniej\u0105 sprzeczne relacje, czy Codreanu rzeczywi\u015bcie panowa\u0142 nad organizacj\u0105 w momencie jej rozkwitu, kiedy Legion skupia\u0142 setki tysi\u0119cy cz\u0142onk\u00f3w. Niewykluczone, \u017ce w tak wielkim ruchu pewne sprawy zacz\u0119\u0142y wymyka\u0107 si\u0119 spod kontroli.<\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119ksze kontrowersje wok\u00f3\u0142 Legionu nie dotycz\u0105 czas\u00f3w samego Codreanu, a przede wszystkim tego, co uczyni\u0142 z ruchem Horia Sima. To pytania o zwi\u0105zki ze s\u0142u\u017cbami specjalnymi III Rzeszy; o destabilizacj\u0119 gospodarki (i to w okresie Narodowego Pa\u0144stwa Legionowego!) przez inicjowanie dzikich strajk\u00f3w i zastraszanie przedsi\u0119biorc\u00f3w, w imi\u0119 \u201ewalki z kapitalistami i krwiopijcami\u201d. O ludzi ze \u201eszwadron\u00f3w \u015bmierci\u201d, kt\u00f3rzy przemierzali Rumuni\u0119 z toporami i no\u017cami w r\u0119kach, poluj\u0105c na prawdziwych i  urojonych wrog\u00f3w, niekiedy przy okazji wyr\u00f3wnuj\u0105c porachunki osobiste. Wreszcie o pr\u00f3b\u0119 zbrojnego puczu przeciw Antonescu; o pogrom \u017byd\u00f3w w Bukareszcie, kiedy pod n\u00f3\u017c posz\u0142y nawet ma\u0142e dzieci; o haki rze\u017anicze w sto\u0142ecznej ubojni byd\u0142a, na kt\u00f3rych wieszano przypadkowe ofiary. Kiedy czyta si\u0119 opisy tych i podobnych okropno\u015bci, r\u00f3wnie\u017c wynaturzonych obrz\u0119d\u00f3w inicjacyjnych, podczas kt\u00f3rych spo\u017cywano ludzk\u0105 krew – musi pojawi\u0107 si\u0119 niepokoj\u0105ce pytanie: czy Nowe \u015aredniowiecze w wykonaniu Horii Simy nie oznacza\u0142oby powrotu do czas\u00f3w W\u0142ada Palownika?<\/p>\n\n\n\n

Nie wiemy, czy do wspomnianych eksces\u00f3w dosz\u0142oby, gdyby to Codreanu nadal kierowa\u0142 ruchem. Czy Horia Sima sprzeniewierzy\u0142 si\u0119 Kapitanowi, czy te\u017c jego dzia\u0142ania by\u0142y logiczn\u0105 konsekwencj\u0105 obranej wcze\u015bniej drogi, formacji otrzymanej w Legionie?<\/p>\n\n\n\n

Dopiero po rozstrzygni\u0119ciu powy\u017cszych w\u0105tpliwo\u015bci, mogliby\u015bmy pokusi\u0107 si\u0119 o dokonanie interpretacji \u2013 czy Legion Micha\u0142a Archanio\u0142a by\u0142 rzeczywi\u015bcie ruchem kontrrewolucyjnym, walcz\u0105cym o przywr\u00f3cenie Starego \u0141adu? Czy mo\u017ce jednak w pewnym momencie, wbrew intencjom za\u0142o\u017cyciela, zacz\u0105\u0142 przepoczwarza\u0107 si\u0119 w rewolucyjnego potwora, za\u015b conducator<\/em> Antonescu druzgoc\u0105c \u017belazn\u0105 Gwardi\u0119 odegra\u0142 rol\u0119 rumu\u0144skiego Pinocheta?<\/p>\n\n\n\n

Chcia\u0142bym kiedy\u015b zg\u0142\u0119bi\u0107 ten temat, na razie wci\u0105\u017c widz\u0119 wi\u0119cej pyta\u0144 ni\u017c odpowiedzi. Dotarcie do prawdy jest w tym wypadku szczeg\u00f3lnie trudne. Powojenne rz\u0105dy komunistyczne z powod\u00f3w oczywistych nie by\u0142y zainteresowane wyja\u015bnieniem przesz\u0142o\u015bci. Z kolei rumu\u0144scy historycy emigracyjni zwi\u0105zani byli na og\u00f3\u0142 z kt\u00f3rym\u015b z trzech centr\u00f3w politycznych wychod\u017astwa (legioni\u015bci, monarchi\u015bci, ludowcy), mocno ze sob\u0105 sk\u0142\u00f3conych. Niejeden autor, tak spo\u015br\u00f3d zwolennik\u00f3w ugrupowania Codreanu, jak i przeciwnik\u00f3w, kt\u00f3rzy wylewaj\u0105 na nie kub\u0142y pomyj, przedstawia bardziej w\u0142asne wyobra\u017cenie Legionu, ni\u017c rzeteln\u0105 wiedz\u0119.<\/p>\n\n\n\n

– Jakie s\u0105 dla rzymskiego katolika granice stosowania przemocy i walki zbrojnej? W jednym z Pa\u0144skich artyku\u0142\u00f3w pada okre\u015blenie „wyp\u0119dzanie diab\u0142a Belzebubem”. Czy istotnie mia\u0142y miejsce takie sytuacje, to znaczy czy zdarza\u0142y si\u0119 nadu\u017cycia w\u015br\u00f3d karlist\u00f3w, cristeros, Wandejczyk\u00f3w etc.? A czy z drugiej strony czy nie jest tak, \u017ce daleko wi\u0119kszym zagro\u017ceniem mo\u017ce by\u0107 pob\u0142a\u017cliwo\u015b\u0107, kt\u00f3ra w konsekwencji mo\u017ce przeciwnikowi umo\u017cliwi\u0107 podniesienie si\u0119 i powt\u00f3rny atak?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

– Owszem, by\u0142o sporo okrucie\u0144stw pope\u0142nionych przez kontrrewolucjonist\u00f3w. Dla przyk\u0142adu, Meyer podaje, \u017ce u schy\u0142ku meksyka\u0144skiej Cristiady<\/em> (lata 30.) katoliccy partyzanci posuwali si\u0119 do okrutnych tortur i okalecze\u0144, np. kastrowali nauczycieli \u201ewychowania ateistycznego\u201d. Ale brutalno\u015b\u0107, r\u00f3wnie\u017c nieuzasadniona, wyst\u0119powa\u0142a ju\u017c wcze\u015bniej, np. do\u015b\u0107 pod\u0142\u0105 opini\u0105 cieszy\u0142 si\u0119 oddzia\u0142 ksi\u0119dza Vegi.<\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3rzy Czytelnicy maj\u0105 do mnie pretensje, \u017ce wspominam r\u00f3wnie\u017c o takich sprawach. Chcieliby wierzy\u0107, \u017ce nasze zast\u0119py sk\u0142ada\u0142y si\u0119 wy\u0142\u0105cznie ze szlachetnych Skrzetuskich, no, mo\u017ce jeszcze z nawr\u00f3conych Kmicic\u00f3w. Tymczasem zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce gdzie\u015b mign\u0119\u0142a szalona posta\u0107 pana Nowowiejskiego, mszcz\u0105cego si\u0119 za doznane krzywdy, albo i srogie oblicze wachmistrza Lu\u015bni… Wojen nie tocz\u0105 pos\u0105gi ze spi\u017cu, tylko \u017cywi ludzie. A gdzie s\u0105 \u017cywi ludzie, tam obok bohaterstwa wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c zwierz\u0119cy strach; obok rycerskich gest\u00f3w \u2013 akty zwyrodnia\u0142ego okrucie\u0144stwa. M\u00f3wi\u0105c wprost: NASI byli niekiedy okrutni, brudni, cuchn\u0119li strachem i potem, mieli \u017ca\u0142osne maniery. Ale my mamy u nich d\u0142ug wdzi\u0119czno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Niekiedy przed okrucie\u0144stwem nie ma ucieczki, je\u015bli chce si\u0119 wykona\u0107 obowi\u0105zek. Bywa, \u017ce to tragiczna konieczno\u015b\u0107. Pytam znajomych idealist\u00f3w, pi\u0119knoduch\u00f3w, jak post\u0105piliby ze schwytanym terroryst\u0105, kt\u00f3ry wie, gdzie jest pod\u0142o\u017cona bomba? Czy kazaliby torturowa\u0107 zatrzymanego, aby zdoby\u0107 konieczne informacje – czy te\u017c umyliby r\u0119ce, zezwalaj\u0105c na eksplozj\u0119, kt\u00f3ra za moment zabije niewinnych ludzi…?<\/p>\n\n\n\n

To nie jest wydumany przyk\u0142ad, w\u0142a\u015bnie przed takimi dylematami stawali cho\u0107by francuscy paras<\/em> w Algierii (pisa\u0142em o tym w \u201eKomandosach Micha\u0142a Archanio\u0142a\u201d<\/em> i \u201eTo\u017csamo\u015bci Bauera\u201d<\/em>). Albo policjanci z pinochetowskiego Chile, i wielu innych kraj\u00f3w zaatakowanych przez rewolucyjn\u0105 dywersj\u0119. Powiedzmy sobie szczerze \u2013  kto\u015b wykonuje brudn\u0105, niewdzi\u0119czn\u0105 robot\u0119, ratuj\u0105c B\u00f3g wie ile niewinnych istnie\u0144. W zamian zyskuje tylko obelgi, niekiedy z ust ocalonych przez siebie os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Jednak to wszystko nie oznacza, \u017ce skoro wr\u00f3g jest bezlitosny i trzeba go powstrzyma\u0107, to \u017cadne zasady nie obowi\u0105zuj\u0105. Pyta Pan, czy pob\u0142a\u017cliwo\u015b\u0107 okazana wrogowi pop\u0142aca? Ano, bywa\u0142o i tak, jak ze s\u0142ynn\u0105 stodo\u0142\u0105 w Chemille. Powsta\u0144cy wandejscy chcieli tam zar\u0105ba\u0107 toporami czterystu pochwyconych republikan\u00f3w. Wtedy wandejski w\u00f3dz, Maurycy d\u2019Elb\u00e9e, os\u0142oni\u0142 je\u0144c\u00f3w w\u0142asnym cia\u0142em, rzuci\u0142 swym \u017co\u0142nierzom w twarz s\u0142owa Nauczyciela: \u201eI odpu\u015b\u0107 nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom!\u201d<\/em> Prosz\u0119 zrozumie\u0107 dramatyzm chwili: s\u0142owa te przypomniano w departamencie Wandea, w czasach, gdy rewolucyjni siepacze przeprowadzali tam masowe ludob\u00f3jstwo!<\/p>\n\n\n\n

Je\u0144c\u00f3w uwolniono. A oni… spalili i wyr\u017cn\u0119li wandejskie La Chagalle. Potem d\u2019Elb\u00e9e dosta\u0142 si\u0119 do niewoli. Oficerowie republika\u0144scy, pami\u0119taj\u0105cy o akcie mi\u0142osierdzia  w Chemille wstawiali si\u0119 za nim, przynajmniej jeden zap\u0142aci\u0142 za to \u017cyciem \u2013 bez skutku \u2013 d\u2019Elb\u00e9e zosta\u0142 rozstrzelany. Czy jednak poni\u00f3s\u0142 kl\u0119sk\u0119? Przecie\u017c dzisiaj, po ponad dwustu latach, wspominamy go z dum\u0105, \u017ce tak wspaniale odr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od rewolucyjnej ho\u0142oty. Mo\u017ce warto powt\u00f3rzy\u0107 za de Maistre\u2019m i Bierdiajewem, \u017ce je\u015bli rzeczywi\u015bcie chcemy wyj\u015b\u0107 z koszmaru, to kontrrewolucja musi by\u0107 odwrotno\u015bci\u0105 rewolucji, a nie odwrotn\u0105 rewolucj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Czasami NASI pope\u0142niaj\u0105 czyny, dla kt\u00f3rych pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 usprawiedliwienia. Kiedy\u015b przypomnia\u0142em masakr\u0119 w Dubinkach \u2013 oddzia\u0142 AK \u201e\u0141upaszki\u201d wymordowa\u0142 tam grup\u0119 litewskich cywil\u00f3w, w tym kobiety i dzieci, w odwecie rze\u017a Polak\u00f3w w Glinciszkach, dokonan\u0105 przez litewsk\u0105 policj\u0119. Mechanizm zdarzenia \u0142atwo zrozumie\u0107 \u2013 zanim \u201e\u0142upaszkowcy\u201d poszli zabija\u0107 i m\u015bci\u0107, widzieli polskie ofiary w Glinciszkach. Uwalniali d\u0142onie ofiar, skr\u0119powane przez Litwin\u00f3w drutem; pomagali pogrzeba\u0107 ich cia\u0142a, r\u00f3wnie\u017c cia\u0142a ma\u0142ych dzieci. To wtedy poczuli zapach \u015bmierci. On ju\u017c w nich pozosta\u0142… Ale czy to usprawiedliwia Dubinki? Strza\u0142 do dwumiesi\u0119cznego niemowl\u0119cia? Zamordowanie trzy-, czteroletnich dzieci i ich matek?<\/p>\n\n\n\n

Nie zamierzam tu wym\u0105drza\u0107 si\u0119, moralizowa\u0107 ani ocenia\u0107. Opisuj\u0105c takie zdarzenia czuj\u0119 si\u0119 bezradny. Tym bardziej, \u017ce nie wiem – nikt z nas nie wie – jakby sam zachowa\u0142 si\u0119 w takiej sytuacji.<\/p>\n\n\n\n

Pytano mnie z agresj\u0105: \u201ePo co o tym piszesz?\u201d <\/em>Interesuj\u0105ce, \u017ce oburzali si\u0119 ludzie, kt\u00f3rzy na co dzie\u0144 powtarzaj\u0105 jak mantr\u0119 mackiewiczowe: \u201eTylko prawda jest ciekawa\u201d. <\/em>Dla mnie odpowied\u017a by\u0142a oczywista: pisa\u0142em, bo to si\u0119 wydarzy\u0142o. Mam swoje sympatie, b\u0119d\u0119 ich broni\u0142 do upad\u0142ego. Opowiadaj\u0105c si\u0119 za jak\u0105\u015b ide\u0105, bior\u0119 j\u0105 z ca\u0142ym baga\u017cem przesz\u0142o\u015bci. Ale te\u017c nie jestem niczyim oficerem propagandowym, nie b\u0119d\u0119 upi\u0119ksza\u0142 historii, ani przemilcza\u0142 spraw niewygodnych.<\/p>\n\n\n\n

Dla ukojenia wspomn\u0119 tu epizod z konkwisty Meksyku. Hern\u00e1n Cort\u00e9s dokona\u0142 tam wielkiego dzie\u0142a \u2013 obali\u0142 skrwawione o\u0142tarze w azteckich \u015bwi\u0105tyniach, uwolni\u0142 miliony Indian spod w\u0142adzy czarnych b\u00f3stw, przygotowa\u0142 teren pod chrystianizacj\u0119. Tyle, \u017ce na tej drodze dokona\u0142 czyn\u00f3w strasznych. Przela\u0142 morze krwi. Po zdobyciu Tenochtitlan przyby\u0142 tam zesp\u00f3\u0142 franciszkan\u00f3w, maj\u0105cych rozpocz\u0105\u0107 nowy, duchowy etap konkwisty. Cort\u00e9s powita\u0142 ich kl\u0119cz\u0105c w pyle. \u201eSpowiada\u0142 si\u0119 p\u0142acz\u0105c\u201d \u2013 zanotowa\u0142 jeden z zakonnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ta scena rzuca mnie na kolana. Przes\u0142awny Cort\u00e9s, pogromca pot\u0119\u017cnego azteckiego imperium, nieul\u0119k\u0142y r\u0119baj\u0142o ws\u0142awiony w dziesi\u0105tkach bitew \u2013 oddawa\u0142 si\u0119 pod Bo\u017c\u0105 jurysdykcj\u0119 z pokor\u0105 niewolnika. Nie szuka\u0142 dla siebie usprawiedliwie\u0144. Nie bagatelizowa\u0142 swoich czyn\u00f3w. Nie por\u00f3wnywa\u0142 ich z okrucie\u0144stwem nieprzyjaciela. Tylko kl\u0119cza\u0142 w pyle. P\u0142aka\u0142.<\/p>\n\n\n\n

– \u017byjemy w czasach kultury popularnej, kt\u00f3ra czasami wch\u0142ania pewne konkretne zjawiska historyczne i rozpowszechnia je na ca\u0142ym \u015bwiecie poprzez mass-media, niejednokrotnie w postaci uproszczonej, schematycznej. Tak ma si\u0119 rzecz np. z ameryka\u0144skim Dzikim Zachodem czy japo\u0144skimi samurajami. Czy s\u0105dzi Pan, \u017ce historie Wandejczyk\u00f3w, karlist\u00f3w albo cristeros mog\u0142yby – cho\u0107by teoretycznie, potencjalnie – sta\u0107 si\u0119 materia\u0142em dla swego rodzaju „konserwatywnej kultury popularnej”? Czy w og\u00f3le mog\u0142oby to by\u0107 co\u015b po\u017cytecznego?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

– Przypomnijmy sobie \u201ePatriot\u0119\u201d <\/em>z Melem Gibsonem, scen\u0119 spalenia przez angielskie wojsko ko\u015bcio\u0142a z wiernymi zamkni\u0119tymi w \u015brodku. Dobrze wiemy, \u017ce filmowcy przeholowali, \u017ce w rzeczywisto\u015bci Brytyjczycy nie stosowali a\u017c tak srogich represji w koloniach. Mimo tej wiedzy owa scena wstrz\u0105sa nami, pora\u017ca. A teraz wyobra\u017amy sobie odwa\u017cnego re\u017cysera, kt\u00f3ry zgodnie z historyczn\u0105 prawd\u0105 umiejscawia takie lub podobne zdarzenie w filmie o rewolucyjnej Francji, o czerwonej Hiszpanii, albo o Meksyku epoki Plutarco \u201eAnticristo\u201d<\/em> Callesa. My\u015bl\u0119, \u017ce wra\u017cenie by\u0142oby piorunuj\u0105ce!<\/p>\n\n\n\n

Popkultura kryje w sobie ogromny potencja\u0142. Popkultury nie ograniczaj\u0105 zasady kr\u0119puj\u0105ce dzie\u0142a historyk\u00f3w i dokumentalist\u00f3w. Popatrzmy na fenomen westernu, na jego rol\u0119 w formowaniu \u015bwiadomo\u015bci dawnych Amerykan\u00f3w. Filmy o Dzikim Zachodzie na og\u00f3\u0142 by\u0142y na bakier z historyczn\u0105 prawd\u0105, ale ich rola nie polega\u0142a na edukacji, bardziej na wychowaniu, na kszta\u0142towaniu postaw. To nic, \u017ce konstrukcja odprzodowej broni kr\u00f3tkiej ogromnie utrudnia\u0142a szybki strza\u0142 \u201ez biodra\u201d, wi\u0119c pojedynki \u201egunfighter\u00f3w\u201d nie by\u0142y a\u017c tak efektowne a\u017c do momentu rozpowszechnienia b\u0119benkowc\u00f3w na nab\u00f3j scalony. Tak naprawd\u0119 nie by\u0142o istotne, \u017ce wczesnym rewolwerom Colta daleko by\u0142o do wyrafinowanego pi\u0119kna kawaleryjskiego Modelu 1873, kt\u00f3ry zaw\u0142adn\u0105\u0142 kinowym ekranem. Albo, \u017ce Winchester Model 1894, kt\u00f3rego z upodobaniem u\u017cywa\u0142 w swych filmach John Wayne, pojawi\u0142 si\u0119 dopiero, gdy \u015bwiat Wild Westu odchodzi\u0142 ju\u017c w przesz\u0142o\u015b\u0107…<\/p>\n\n\n\n

Historycy marudz\u0105 tu i grymasz\u0105, ale to wszystko drobiazgi. Liczy si\u0119 to, \u017ce western da\u0142 Ameryce pot\u0119\u017cny mit. Da\u0142 wspania\u0142e opowie\u015bci o b\u0142\u0119dnych rycerzach prerii, nios\u0105cych ratunek potrzebuj\u0105cym. Uczy\u0142, czym jest odwaga, wierno\u015b\u0107 zasadom, obrona sprawiedliwo\u015bci. Sta\u0142 si\u0119 dla Amerykan\u00f3w tym, czym dla Polak\u00f3w jest Trylogia Sienkiewicza – swego rodzaju \u201ebibli\u0105 narodow\u0105\u201d. Dzi\u015b western ledwo zipie, niekt\u00f3rzy zd\u0105\u017cyli ju\u017c obwie\u015bci\u0107 jego zgon \u2013 i Ameryce nie wysz\u0142o to na dobre.<\/p>\n\n\n\n

Por\u00f3wnanie z Sienkiewiczem jest jak najbardziej stosowne, przecie\u017c jego powie\u015bci zawodowi esteci zaliczaj\u0105 do literatury popularnej. Niech im b\u0119dzie, wa\u017cne jest to, \u017ce \u017caden polski pisarz nie mia\u0142 tak ogromnego wp\u0142ywu na swoich czytelnik\u00f3w. Kiedy\u015b m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce kto nie czyta\u0142 Trylogii, ten nie b\u0119dzie naprawd\u0119 dobrym Polakiem. By\u0107 mo\u017ce dlatego od wielu lat rozmaite indywidua d\u0105\u017c\u0105 do usuni\u0119cia dzie\u0142 Mistrza z kanonu lektur szkolnych. Podobnie by\u0142o w Ameryce – gdy eksplodowa\u0142a lewacka kontrkultura, progresi\u015bci od razu wzi\u0119li na muszk\u0119 legend\u0119 Dzikiego Zachodu. Niszczenie narodu naj\u0142atwiej zacz\u0105\u0107 od zburzenia jego mit\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b popkulturowa Kontrrewolucja jest w defensywie, ale niekiedy przeprowadza b\u0142yskotliwe kontrataki. Krytycy mog\u0105 sobie narzeka\u0107 na i\u015bcie ameryka\u0144skie
przerysowania w \u201eWalecznym Sercu\u201d, \u201ePatriocie\u201d<\/em> b\u0105d\u017a w \u201ePasji\u201d<\/em> Gibsona \u2013 ale nikt nie zaprzeczy, \u017ce te obrazy pozyska\u0142y dla konserwatywnych idea\u0142\u00f3w niepor\u00f3wnanie wi\u0119cej ludzi, ni\u017c gromka agitacja z\u0142otoustych prawicowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Nie tak dawno lewicowy guru Slavoj \u017di\u017eek przestrzega\u0142 przed serialem \u201e24 godziny\u201d, <\/em>postuluj\u0105cym bezpardonow\u0105 walk\u0119 ze z\u0142em oraz rzetelne wype\u0142nianie obowi\u0105zk\u00f3w wobec ojczyzny. Tw\u00f3rcy \u201e24 godzin\u201d<\/em> to t\u0119dzy konserwaty\u015bci, a rzesza fan\u00f3w serialu uzna\u0142a zaprezentowane w nim idee za w\u0142asne. Wobec tego \u017di\u017eek wytoczy\u0142 ci\u0119\u017ckie dzia\u0142a, por\u00f3wna\u0142 g\u0142\u00f3wnego bohatera \u201e24 godzin\u201d <\/em>do… Adolfa Eichmanna (!). Zarzut absurdalny, ale dowodz\u0105cy, \u017ce nasi przeciwnicy dostrzegaj\u0105 w tym obrazie zagro\u017cenie. \u017di\u017ekowa \u201eantynazistowska demaskacja\u201d by\u0142a tylko jednym z wielu element\u00f3w nagonki, z jak\u0105 spotka\u0142 si\u0119 ten film. To \u015bwiadectwo naszych czas\u00f3w \u2013 lewicowych intelektualist\u00f3w niepokoj\u0105 wcale nie bezkompromisowe manifesty kawiarnianych kontestator\u00f3w, ale filmowy heros, z kt\u00f3rym uto\u017csamiaj\u0105 si\u0119 miliony widz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

– Czy z punktu widzenia „kontrrewolucjonisty” istnieje jaka\u015b zasadnicza r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy „normalnymi” wojnami, toczonymi pomi\u0119dzy pa\u0144stwami, a wojn\u0105 na tle „ideowym”, tak\u0105 jak np. powstanie cristeros lub wojna domowa w Hiszpanii lat 30-tych? Na przyk\u0142ad czy nie jest tak, \u017ce \u00f3w „wr\u00f3g ideologiczny” staje si\u0119 kim\u015b znacznie gorszym i gro\u017aniejszym ni\u017c klasyczny „przeciwnik z innego kraju”, swego rodzaju przest\u0119pc\u0105 dopuszczaj\u0105cym si\u0119 ataku na same „fundamenty \u0142adu”, a samo starcie przybiera – z punktu widzenia obu zreszt\u0105 stron – rozmiary konfliktu nieomal apokaliptycznego?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

– To wszystko prawda, k\u0142opot w tym, \u017ce r\u00f3wnie\u017c wojny mi\u0119dzypa\u0144stwowe s\u0105 ogromnie zideologizowane. Propaganda wojenna jest pot\u0119\u017cn\u0105 broni\u0105, s\u0142owa takie, jak \u201ekrucjata\u201d, \u201efaszyzm\u201d, \u201edzia\u0142ania wyzwole\u0144cze\u201d, \u201eludob\u00f3jstwo\u201d<\/em>, wyprane ze swej tre\u015bci sta\u0142y si\u0119 amunicj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnych goebbels\u00f3w. Do roli dawnych konflikt\u00f3w mi\u0119dzywyznaniowych pretenduj\u0105 wojny o demokracj\u0119, o prawa cz\u0142owieka, o \u015bwiatowy pok\u00f3j. Zar\u00f3wno demokratyczne mocarstwa, jak i operetkowe re\u017cimy z III \u015awiata rozpoczynaj\u0105c wojny maj\u0105 g\u0119by pe\u0142ne humanistycznych, g\u00f3rnolotnych frazes\u00f3w. Nawet najmniejszy gang boj\u00f3wkarzy obwo\u0142uje si\u0119 armi\u0105 rewolucyjn\u0105 b\u0105d\u017a narodowowyzwole\u0144cz\u0105. To nic nowego. Doskonale opisane s\u0105 zorganizowane kampanie nienawi\u015bci w obu wojnach \u015bwiatowych, ale problem wyst\u0119powa\u0142 ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci, gdy wygodnie by\u0142o og\u0142osi\u0107 si\u0119 bastionem cywilizacji przeciw hordom barbarzy\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rym cz\u0119sto przypisywano cechy demoniczne.<\/p>\n\n\n\n

Podzia\u0142 r\u00f3l jest jasny \u2013 NASI reprezentuj\u0105 cywilizacj\u0119, humanizm, szlachetno\u015b\u0107, post\u0119p. TAMCI s\u0105 zdrajcami, barbarzy\u0144cami, zgraj\u0105 n\u0119dznych degenerat\u00f3w, ostoj\u0105 ciemnoty i fanatyzmu. Nawet bohaterstwo na polu bitwy zarezerwowane jest tylko dla NASZYCH. Druga strona nie mo\u017ce walczy\u0107 \u201ebohatersko\u201d, ani nawet \u201edzielnie\u201d \u2013 co najwy\u017cej \u201ez fanatycznym uporem\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Wiadomo, czemu to wszystko s\u0142u\u017cy. \u0141atwiej zwiera si\u0119 szeregi przed wrogiem, kt\u00f3ry reprezentuje Piek\u0142o. \u0141atwiej zabi\u0107 \u201enaziola\u201d, \u201efaszyst\u0119\u201d, \u201ekomucha\u201d, \u201epapist\u0119\u201d, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o \u201es\u0142udze diab\u0142a\u201d, ni\u017c zwyczajnego poborowego z o\u015bciennego kraju. Jak napisa\u0142 Huxley: \u201eJeszcze tylko jedna niezb\u0119dna masakra kapitalist\u00f3w, albo komunist\u00f3w, lub faszyst\u00f3w, lub chrze\u015bcijan, lub heretyk\u00f3w \u2013 a ju\u017c znajdziemy si\u0119 w z\u0142otej przysz\u0142o\u015bci\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Bywa, \u017ce ca\u0142emu narodowi przypisuje si\u0119 cechy zwierz\u0119ce, lub co gorsza, kontrrewolucyjne. Engels postulowa\u0142 kiedy\u015b wyt\u0119pienie narod\u00f3w kontrrewolucyjnych. Mia\u0142y \u201eprzepa\u015b\u0107 w rewolucyjnej masakrze\u201d. By\u0107 mo\u017ce Engelsa zauroczy\u0142y s\u0142owa deputowanego Barere\u2019a, kt\u00f3ry ponad p\u00f3\u0142 wieku wcze\u015bniej domaga\u0142 si\u0119 \u201ewyniszczenia buntowniczej rasy\u201d Wandejczyk\u00f3w? Jednak taki propagandowy kij ma dwa ko\u0144ce, u\u0142atwia wrogowi konsolidacj\u0119. Dlatego przyw\u00f3dcy wol\u0105 \u201ewojny wyzwole\u0144cze\u201d. Pono\u0107 wcale nie tocz\u0105 wojny z innym narodem, tylko z uciskaj\u0105c\u0105 \u00f3w nar\u00f3d tyrani\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W przypadku wojen domowych jeszcze \u0142atwiej o zoomorfizacj\u0119 przeciwnika, kt\u00f3remu na og\u00f3\u0142 odmawia si\u0119 praw kombatanckich W wojnach domowych druga strona to przewa\u017cnie \u201ezdrajcy\u201d, \u201eobca agentura\u201d, \u201ebandyci\u201d, \u201ekolaboranci\u201d, \u201epacho\u0142kowie tyranii\u201d…<\/em><\/p>\n\n\n\n

Interesuj\u0105ce, \u017ce propaganda wojenna najskuteczniej oddzia\u0142ywuje na zaplecze, na ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105. \u017bo\u0142nierz na polu bitwy spotyka si\u0119 z wrogiem twarz\u0105 w twarz. Ma mo\u017cno\u015b\u0107 skonfrontowania wytwor\u00f3w propagandyst\u00f3w z rzeczywisto\u015bci\u0105. Nienawidzi wroga, ale cz\u0119sto zaczyna go darzy\u0107 szacunkiem za odwag\u0119 i wojskowy profesjonalizm. Gdy pod Lepanto admiralski okr\u0119t g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego chrze\u015bcijan Juana de Austria zwar\u0142 si\u0119 w boju z flagow\u0105 galer\u0105 muzu\u0142man\u00f3w  Alego paszy, zanim za\u0142ogi odda\u0142y pierwsze salwy, obaj dow\u00f3dcy wymienili z daleka uk\u0142ony. Wcze\u015bniej \u015bredniowieczni kronikarze zachwycali si\u0119 rycersko\u015bci\u0105 su\u0142tana Saladyna, mimo, \u017ce zdarzy\u0142o mu si\u0119 pod Hattin dokona\u0107 rzezi wzi\u0119tych do niewoli krzy\u017cowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dawne rycerskie idea\u0142y od\u017cywaj\u0105 wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, niekiedy w zaskakuj\u0105cych okoliczno\u015bciach. Po udanej ofensywie hiszpa\u0144skich republikan\u00f3w przeciw si\u0142om w\u0142oskim pod Guadalajar\u0105 niekt\u00f3rzy frankistowscy oficerowie z dum\u0105 wznosili toasty za Czerwonych Hiszpan\u00f3w, kt\u00f3rzy okazali si\u0119 by\u0107 dzielniejsi ni\u017c W\u0142osi!<\/p>\n\n\n\n

II wojna \u015bwiatowa by\u0142a niezmiernie zideologizowanym konfliktem, a mimo to dostarczy\u0142a mn\u00f3stwa przyk\u0142ad\u00f3w porozumienia na polu walki. Ambrose przytacza wstrz\u0105saj\u0105cy epizod z D-Day w Normandii, gdy ameryka\u0144ski \u017co\u0142nierz, kt\u00f3ry przeszed\u0142 w\u0142a\u015bnie czy\u015bciec walk podczas desantu, znajduje \u015bmiertelnie rannego Niemca. Bitewny sza\u0142 ju\u017c min\u0105\u0142, umieraj\u0105cy wr\u00f3g nie jest gro\u017any, na powr\u00f3t sta\u0142 si\u0119 cz\u0142owiekiem. Amerykanin podaje konaj\u0105cemu wrogowi manierk\u0119 z wod\u0105. Ten dzi\u0119kuje, potem resztk\u0105 si\u0142 dobywa r\u00f3\u017caniec, odmawia sw\u0105 ostatni\u0105 modlitw\u0119. Amerykanin jest z nim a\u017c do ko\u0144ca…<\/p>\n\n\n\n

Rycerski duch walki nie ma w sobie nic z ckliwego sentymentalizmu ani z pacyfistycznej hucpy. W 1982 r. Walijczyk Simon Weston walczy\u0142 na Falklandach. Jego okr\u0119t desantowy zosta\u0142 zbombardowany przez samoloty argenty\u0144skie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 koleg\u00f3w Westona, niemal ca\u0142y pluton, zgin\u0119\u0142a; on sam by\u0142 potwornie poparzony. Potem przeszed\u0142 70 operacji, jego twarz do dzi\u015b wzbudza przera\u017cenie. W dwudziestolecie wojny spotka\u0142 si\u0119 z Carlosem Cachonem, oficerem argenty\u0144skiego lotnictwa, kt\u00f3ry kiedy\u015b dowodzi\u0142 nalotem na okr\u0119t Westona. Media potraktowa\u0142y spotkanie obu kombatant\u00f3w jako sensacj\u0119, spodziewano si\u0119 antywojennych deklaracji, albo malowniczego wybuchu nienawi\u015bci. A tymczasem obaj panowie po m\u0119sku u\u015bcisn\u0119li sobie d\u0142onie. \u017baden nie okaza\u0142 wstydu, nie kaja\u0142 si\u0119, \u017ce walczy\u0142 za sw\u00f3j kraj.<\/p>\n\n\n\n

Kto\u015b powie, \u017ce wojna o Falklandy by\u0142a \u201enormalna\u201d, pozbawiona ideologicznego zacietrzewienia, a obie strony walczy\u0142y czysto. Jednak Westonowi na zawsze zamieni\u0142a twarz w zdeformowan\u0105 mask\u0119, pozostawi\u0142a mu w spadku niewyobra\u017calny b\u00f3l, wieloletnie cierpienie, r\u00f3wnie\u017c wspomnienie p\u0142on\u0105cych \u017cywcem koleg\u00f3w. Weston mia\u0142 osobiste powody, by nienawidzi\u0107 wroga. Mimo tego uzna\u0142, \u017ce Carlos Cachon wype\u0142ni\u0142 tylko sw\u00f3j obowi\u0105zek wobec ojczyzny.<\/p>\n\n\n\n

– Sk\u0105d we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie bierze si\u0119 taki paradoks, \u017ce z jednej strony m\u0142ode pokolenie wychowywane jest raczej w nastrojach pacyfistycznych, „pokojowych”, „humanitarnych”, w przekonaniu \u017ce liczy si\u0119 „tolerancja i dialog”, „przemoc nie jest rozwi\u0105zaniem” etc., a z drugiej strony istnieje fascynacja przemoc\u0105 i to przemoc\u0105 krwaw\u0105, absurdaln\u0105, chorobliw\u0105 etc., widoczn\u0105 na przyk\u0142ad w niekt\u00f3rych popularnych filmach i grach komputerowych?<\/em><\/p>\n\n\n\n

– Pacyfizm pojmowany jako sprzeciw wobec wszelkiej, nawet uzasadnionej przemocy to aberracja. Jest sprzeczny ze zdrowym rozs\u0105dkiem, obcy naturze cz\u0142owieka. To recepta na zbiorowe samob\u00f3jstwo. Gdyby nasi przodkowie, w zamierzch\u0142ej przesz\u0142o\u015bci, odrzucili swe maczugi i dzidy, kt\u00f3re by\u0142y nieodzownym narz\u0119dziem walki o byt \u2013 historia ludzko\u015bci zako\u0144czy\u0142aby si\u0119 bardzo szybko. Pacyfizm mo\u017ce by\u0107 atrakcyjny tylko dla pi\u0119knoduch\u00f3w, co myl\u0105 w\u0142asne pragnienia z rzeczywisto\u015bci\u0105; dla \u201eu\u017cytecznych idiot\u00f3w\u201d sterowanych przez ukrytych w cieniu w\u0142adc\u00f3w marionetek. Nie b\u0119d\u0105 nigdy pacyfistami ludzie czynu, pragn\u0105cy zmienia\u0107 \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n

Owszem, \u201eobro\u0144cy pokoju\u201d nie raz wykazali si\u0119 skuteczno\u015bci\u0105, wp\u0142ywaj\u0105c na histori\u0119 \u2013 tyle tylko, \u017ce ich sukces polega\u0142 na torowaniu drogi naje\u017ad\u017acom i ludob\u00f3jcom. Antywojenne protesty w USA w latach 60. i 70. u\u0142atwi\u0142y zwyci\u0119stwo komunist\u00f3w w Indochinach, z potwornymi konsekwencjami. Wcze\u015bniej \u201eobro\u0144cy pokoju\u201d kokietowali Hitlera, nie chcieli umiera\u0107 za Gda\u0144sk… Taki Mahatma Gandhi, dzi\u015b bo\u017cyszcze pacyfist\u00f3w i post\u0119powc\u00f3w, wysy\u0142a\u0142 memoria\u0142y do Brytyjczyk\u00f3w, radzi\u0142 im, by z\u0142o\u017cyli bro\u0144 przed Hitlerem i Mussolinim. Na szcz\u0119\u015bcie nikt go nie s\u0142ucha\u0142. To nic nowego w historii. W 1521 r., gdy Turcy szli na Belgrad, Marcin Luter ostro sprzeciwia\u0142 si\u0119 idei wyprawy krzy\u017cowej organizowanej przez papiestwo, g\u0142osi\u0142, \u017ce \u201ewalczy\u0107 przeciw Turkom to opiera\u0107 si\u0119 Bogu, kt\u00f3ry karze t\u0105 r\u00f3zg\u0105 nasze grzechy\u201d. Pacyfi\u015bci maj\u0105 r\u0119ce umazane krwi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0142onno\u015b\u0107 cz\u0142owieka do przemocy wydaje si\u0119 by\u0107 naturalna i na tym bazuj\u0105 wspomniani przez Pana tw\u00f3rcy wsp\u00f3\u0142czesnych film\u00f3w i gier komputerowych. Niestety, pogo\u0144 za zyskiem prowadzi do zjawisk bardzo niepokoj\u0105cych. Pierwsi chyba W\u0142osi, w swoich \u201espaghetti-westernach\u201d, zainicjowali na masow\u0105 skal\u0119 eskalacj\u0119 bezsensownej filmowej przemocy. Swoje trzy grosze dorzucili tw\u00f3rcy po\u015bledniejszych horror\u00f3w. A prymitywna publika \u017c\u0105da\u0142a coraz mocniejszych wra\u017ce\u0144. Komu opatrzy\u0142y si\u0119 odci\u0119te g\u0142owy, ten domaga\u0142 si\u0119 widoku wyprutych wn\u0119trzno\u015bci, scen tortur i gwa\u0142t\u00f3w. Makabra sta\u0142a si\u0119 celem samym w sobie. Dzisiaj \u015bmier\u0107 na ekranie ju\u017c nie wstrz\u0105sa, nawet nie wzbudza emocji. Fontanny posoki wywo\u0142uj\u0105 salwy \u015bmiechu. Czy kto\u015b uwierzy, \u017ce jeszcze 25-30 lat temu filmy takie, jak \u201eParszywa dwunastka\u201d, \u201ePowr\u00f3t cz\u0142owieka zwanego Koniem\u201d <\/em>czy \u201eUcieczka z Nowego Jorku\u201d<\/em> wy\u015bwietlano w kinach na seansach dla os\u00f3b pe\u0142noletnich, z uwagi na brutalne sceny? Dzi\u015b m\u0142odociana publiczno\u015b\u0107 wy\u015bmia\u0142aby te obrazy, jako nudne ramoty. Strach pomy\u015ble\u0107, do czego mo\u017ce doprowadzi\u0107 takie st\u0119pienie wra\u017cliwo\u015bci. Gdzieniegdzie ju\u017c s\u0142ycha\u0107 o krwawych \u201eodlotach\u201d m\u0142odych fan\u00f3w okrutnych gier komputerowych i film\u00f3w. A to by\u0107 mo\u017ce jedynie zapowied\u017a nadci\u0105gaj\u0105cej burzy.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnocze\u015bnie obserwujemy oficjalne kampanie przeciw \u201ezabawkom militarnym\u201d. Trudno o wi\u0119ksz\u0105 paranoj\u0119. Je\u017celi politycznie poprawni in\u017cynierowie dusz dopn\u0105 swego, mali ch\u0142opcy nie b\u0119d\u0105 bawi\u0107 si\u0119 w dzielnych rycerzy zabijaj\u0105cych smoki i ratuj\u0105cych ksi\u0119\u017cniczki, nie b\u0119d\u0105 kolekcjonowa\u0107 figurek \u017co\u0142nierzyk\u00f3w ani modeli czo\u0142g\u00f3w. Zamiast tego si\u0105d\u0105 do komputera i przeprowadz\u0105 bezsensown\u0105, wirtualn\u0105 jatk\u0119. Mo\u017cna \u015bmia\u0107 si\u0119 z takich absurd\u00f3w, ale przecie\u017c dla m\u0142odych, nieukszta\u0142towanych umys\u0142\u00f3w jest to gro\u017ane.<\/p>\n\n\n\n

– Jaka jest przysz\u0142o\u015b\u0107 Pa\u0144skiej strony? Czy mo\u017cna liczy\u0107 na to, \u017ce b\u0119dzie si\u0119 rozwija\u0107 i b\u0119d\u0105 stale dodawane nowe teksty co jaki\u015b czas?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

– Owszem, b\u0119d\u0105 nowe teksty, je\u017celi tylko b\u0119d\u0119 \u017cy\u0142, je\u015bli starczy mi czasu i pomys\u0142\u00f3w, no i je\u015bli Czytelnicy nadal oka\u017c\u0105 swe zainteresowanie. W tej chwili zamieszczam na stronie po 2 \u2013 3 artyku\u0142y miesi\u0119cznie. Rozgl\u0105dam si\u0119 r\u00f3wnie\u017c za wydawc\u0105, bo od d\u0142u\u017cszego czasu wiele os\u00f3b prosi mnie o drugi tom \u201eWojownik\u00f3w Chrystusa\u201d, <\/em>o now\u0105 porcj\u0119 tekst\u00f3w w wydaniu ksi\u0105\u017ckowym. Uwa\u017caj\u0105 (a ja si\u0119 z nimi zgadzam), \u017ce nic, \u017cadna gazeta ani strona www nie zast\u0105pi ksi\u0105\u017cki trzymanej w d\u0142oni. Tre\u015bci zawarte w ksi\u0105\u017cce smakuj\u0105 inaczej, lepiej.<\/p>\n\n\n\n

Rozmawia\u0142 Adam T. Witczak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201eM\u0142odzie\u017c Imperium\u201d nr 19\/2009<\/em>http:\/\/www.legitymizm.org\/mlodziez_imperium\/MI0019\/zasoby\/40.html<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

– Dlaczego powsta\u0142a strona Krzy\u017cowiec i w jakich okoliczno\u015bciach do tego dosz\u0142o? – Nazbiera\u0142o si\u0119 tekst\u00f3w, opublikowanych wcze\u015bniej na \u0142amach prasy, a Czytelnicy domagali si\u0119 zgromadzenia ich w jednym miejscu. St\u0105d pomys\u0142 na stron\u0119 internetow\u0105, r\u00f3wnie\u017c na wyb\u00f3r publicystyki zamieszczony w ksi\u0105\u017cce \u201eWojownicy Chrystusa\u201d. Mia\u0142em w\u0105tpliwo\u015bci, czy to wypali. Ka\u017cda z redakcji, z kt\u00f3rymi mia\u0142em […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-180","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/180","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=180"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/180\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":181,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/180\/revisions\/181"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}