{"id":147,"date":"2026-02-21T17:49:17","date_gmt":"2026-02-21T17:49:17","guid":{"rendered":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/?p=147"},"modified":"2026-02-21T17:49:17","modified_gmt":"2026-02-21T17:49:17","slug":"rycerze-chrystusa-zakony-rycerskie-i-ich-wojny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/2026\/02\/21\/rycerze-chrystusa-zakony-rycerskie-i-ich-wojny\/","title":{"rendered":"Rycerze Chrystusa. Zakony rycerskie i ich wojny"},"content":{"rendered":"\n

Nak\u0142adem Wydawnictwa Sumus ukaza\u0142o si\u0119 wznowienie ksi\u0105\u017cki Andrzeja Solaka Rycerze Chrystusa. Zakony rycerskie i ich wojny.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zob.:<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/sumuswydawnictwo.pl\/pl\/p\/Rycerze-Chrystusa.-Zakony-rycerskie-i-ich-wojny\/1421<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Fragmenty:<\/p>\n\n\n\n

Ostatecznie Antiochia zosta\u0142a zdobyta. Zaledwie pielgrzymi schronili si\u0119 w jej murach, pod miastem stawi\u0142a si\u0119 sp\u00f3\u017aniona, ale pot\u0119\u017cna liczebnie odsiecz turecka.<\/p>\n\n\n\n

Przewaga wroga by\u0142a ogromna. Krzy\u017cowcy z oblegaj\u0105cych stali si\u0119 obl\u0119\u017conymi. Umocnienia Antiochii zapewnia\u0142y im ochron\u0119, ale twierdza ogo\u0142ocona by\u0142a z \u017cywno\u015bci. Chrze\u015bcijanom rych\u0142o zajrza\u0142 w oczy g\u0142\u00f3d. Jego miar\u0105 by\u0142 powszechny ub\u00f3j koni. A przecie\u017c rumak by\u0142 dla rycerza przyjacielem w potrzebie, \u015brodkiem podr\u00f3\u017cy i walki, a zarazem lokat\u0105 kapita\u0142u. Wkr\u00f3tce nad wojskiem krzy\u017cowym pojawi\u0142o si\u0119 widmo zag\u0142ady.<\/p>\n\n\n\n

I wtedy wydarzy\u0142 si\u0119 cud. Uczestnicz\u0105cy w wyprawie biedak, Piotr Bart\u0142omiej, zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do dow\u00f3dztwa z informacj\u0105, \u017ce od szeregu miesi\u0119cy ma prywatne objawienia. Doznawa\u0142 wizji spotkania ze \u015bw. Andrzejem Aposto\u0142em. \u015awi\u0119ty mia\u0142 wskaza\u0107 mu miejsce ukrycia pot\u0119\u017cnej relikwii – w\u0142\u00f3czni setnika Longinusa, tej samej, kt\u00f3ra przed z g\u00f3r\u0105 tysi\u0105cem lat przeszy\u0142a bok Chrystusowy. Duchowni po wys\u0142uchaniu prostaczka wzruszyli tylko ramionami; uznali go za oszusta, w najlepszym wypadku fantast\u0119, kazali i\u015b\u0107 precz. Jednak wie\u015b\u0107 o relikwii rozesz\u0142o si\u0119 po wojsku. \u017bo\u0142nierze, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych desperacja osi\u0105gn\u0119\u0142a punkt szczytowy, g\u0142o\u015bno domagali si\u0119 poszukiwa\u0144. Pod ich naciskiem rozpocz\u0119to poszukiwania.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142\u00f3cznia mia\u0142a by\u0107 ukryta pod antioche\u0144skim ko\u015bcio\u0142em \u015bw. Piotra. Rzeczywi\u015bcie, we wskazanym miejscu odkryto zardzewia\u0142y grot. Zapanowa\u0142 powszechny entuzjazm. Dzisiejsi sceptycy sk\u0142onni s\u0105 traktowa\u0107 \u00f3w incydent z pob\u0142a\u017cliwo\u015bci\u0105, a nawet szyderstwem, utwierdzaj\u0105c si\u0119 w nad\u0119tej pysze, patrz\u0105c z wy\u017cszo\u015bci\u0105 na prost\u0105 wiar\u0119 ludzi wiek\u00f3w \u015brednich. A przecie\u017c p\u00f3\u017aniejszy rozw\u00f3j wypadk\u00f3w r\u00f3wnie\u017c wymyka si\u0119 racjonalnej ocenie.<\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017cowcy, b\u0119d\u0105cy ju\u017c na skraju wyczerpania, nagle odzyskali wiar\u0119 w zwyci\u0119stwo. Nie bacz\u0105c na ogrom nieprzyjacielskiej armii, postanowili wyda\u0107 jej waln\u0105 bitw\u0119. Przez trzy dni po\u015bcili (co by\u0142o ogromnym wyrzeczeniem dla wyczerpanych g\u0142odem i zm\u0119czeniem ludzi), przed sam\u0105 walk\u0105 wyspowiadali si\u0119 i przyj\u0119li Komuni\u0119 \u015awi\u0119t\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Turcy obserwowali ze zdumieniem, jak otwieraj\u0105 si\u0119 bramy Antiochii, jak wy\u0142aniaj\u0105 si\u0119 z nich zast\u0119py chrze\u015bcijan, kt\u00f3re zaraz rozwijaj\u0105 bojowe szyki. By\u0107 mo\u017ce muzu\u0142man\u00f3w ogarn\u0119\u0142a weso\u0142o\u015b\u0107, gdy patrzyli na te szeregi wyn\u0119dznia\u0142ych obszarpa\u0144c\u00f3w, na spieszonych rycerzy, kt\u00f3rych wierzchowce dawno ju\u017c wyl\u0105dowa\u0142y w kot\u0142ach. Je\u017celi tak by\u0142o \u2013 to rych\u0142o przestali si\u0119 \u015bmia\u0107.<\/p>\n\n\n\n

(Pielgrzymi)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kawalerowie malta\u0144scy natychmiast rzucili si\u0119 w wir zmaga\u0144 z p\u00f3\u0142nocnoafryka\u0144skimi korsarzami. Arabscy, berberyjscy i tureccy rozb\u00f3jnicy, uznaj\u0105cy zwierzchno\u015b\u0107 Osman\u00f3w, dezorganizowali \u017ceglug\u0119 w tej cz\u0119\u015bci Morza \u015ar\u00f3dziemnego i dokonywali regularnych najazd\u00f3w na po\u0142udniowe wybrze\u017ca Europy. \u00d3w \u0142upie\u017cczy proceder, ideologicznie podbudowany doktryn\u0105 d\u017cihadu, sta\u0142 si\u0119 przekle\u0144stwem spo\u0142eczno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich regionu \u015br\u00f3dziemnomorskiego (jako \u017cywo przypominaj\u0105c sytuacj\u0119 na kresach po\u0142udniowo-wschodnich Rzeczypospolitej, rokrocznie pustoszonych przez czambu\u0142y tatarskie).<\/p>\n\n\n\n

Szpitalnicy zabrali si\u0119 do zwalczania morskich grasant\u00f3w ze zwyk\u0142\u0105 sobie skuteczno\u015bci\u0105, rych\u0142o \u015bci\u0105gaj\u0105c na siebie nienawi\u015b\u0107 bisurma\u0144skich kapr\u00f3w. Walka by\u0142a prowadzona przez obie strony bez krzty sentymentu. Je\u0144cy rzadko mogli liczy\u0107 na wykupienie, na og\u00f3\u0142 ko\u0144czyli \u017cywot przykuci do wios\u0142a wra\u017cej galery.<\/p>\n\n\n\n

Podczas zmaga\u0144 szybko wysz\u0142o na jaw, \u017ce po stronie muzu\u0142man\u00f3w do\u015b\u0107 licznie walczyli renegaci z kraj\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich. Bywa\u0142y okresy, gdy stanowili oni wi\u0119kszo\u015b\u0107 kapitan\u00f3w wrogich okr\u0119t\u00f3w kaperskich. W jednym ze spis\u00f3w sporz\u0105dzonych przez szpitalnik\u00f3w, na 35 rais\u00f3w <\/em>(dow\u00f3dc\u00f3w) kaperskich by\u0142o zaledwie 13 rodowitych Turczyn\u00f3w i Arab\u00f3w, nadto jeden \u017byd, wreszcie a\u017c 22 renegat\u00f3w (W\u0142och\u00f3w, Grek\u00f3w, Alba\u0144czyk\u00f3w, Hiszpan\u00f3w, Korsykanin, Francuz i W\u0119gier). Tacy ludzie, w razie schwytania, nie mogli liczy\u0107 na pob\u0142a\u017cliwo\u015b\u0107. Bezlito\u015bnie wieszano ich na szubienicach ustawionych w miejscach publicznych Malty, jako wymowne ostrze\u017cenie dla na\u015bladowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

(Wygna\u0144cy)<\/em><\/p>\n\n\n\n

W roku 1398 wielkorz\u0105dca litewski Witold zawar\u0142 pok\u00f3j z Krzy\u017cakami. Przyzna\u0142 im (po raz kolejny!) \u017bmud\u017a w zamian za pomoc w pokonaniu Tatar\u00f3w. Ambitny Witold mia\u0142 plany stworzenia ogromnego imperium litewsko-ruskiego. Pragn\u0105\u0142 wykorzysta\u0107 konflikty wewn\u0119trzne rozszarpuj\u0105ce Z\u0142ot\u0105 Ord\u0119, wygrywaj\u0105c jedne stronnictwa Tatar\u00f3w przeciw drugim. Dlatego te\u017c udzieli\u0142 schronienia obalonemu chanowi Tochtamyszowi, zamierzaj\u0105c ponownie osadzi\u0107 go na tronie, aby za jego po\u015brednictwem w\u0142ada\u0107 ca\u0142a Rusi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Witold potrafi\u0142 zaskarbi\u0107 sobie poparcie zar\u00f3wno papie\u017ca Bonifacego IX, kt\u00f3ry og\u0142osi\u0142 bull\u0119 o krucjacie przeciw tatarskim mahometanom, jak i prawos\u0142awnego patriarchy Konstantynopola. Dlatego kiedy wyruszy\u0142 na czele licznych zast\u0119p\u00f3w litewsko-ruskich, posi\u0142kowanych przez tatarskich uchod\u017ac\u00f3w wiernych Tochtamyszowi, rych\u0142o do\u0142\u0105czy\u0142y do\u0144 posi\u0142ki polskie pod wodz\u0105 wojewody krakowskiego Spytka z Melsztyna, wo\u0142oskie dowodzone przez hospodara Stefana I, wreszcie zast\u0119p 500 Krzy\u017cak\u00f3w, kt\u00f3ry przyprowadzi\u0142 komtur Markward von Salzbach.<\/p>\n\n\n\n

12 sierpnia 1399 roku nad Worskl\u0105 dosz\u0142o do spotkania z armi\u0105 Z\u0142otej Ordy chana Timura Kut\u0142uga i emira Edygeja. Przewaga wojsk muzu\u0142ma\u0144skich by\u0142a ogromna, skoncentrowali oko\u0142o 90 000 ordy\u0144c\u00f3w przeciw 38 000 wojownikom Witolda. Niestety, pop\u0119dliwy w\u0142adca Litwy nie s\u0142ucha\u0142 rozs\u0105dnych g\u0142os\u00f3w doradc\u00f3w (w tym Polak\u00f3w) i przyj\u0105\u0142 bitw\u0119 w niekorzystnych warunkach. Zako\u0144czy\u0142a si\u0119 ona straszliwym pogromem wojsk krucjatowych. Witold czmychn\u0105\u0142 z pola bitwy, podobnie jak jego tatarski aliant Tochtamysz. G\u0142ow\u0119 ocali\u0142 r\u00f3wnie\u017c komtur Markward von Salzbach. Natomiast ogromna cz\u0119\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w krucjaty, \u0142\u0105cznie z dow\u00f3dc\u0105 polskiego kontyngentu Spytkiem z Melsztyna, zas\u0142a\u0142a cia\u0142ami pobojowisko.<\/p>\n\n\n\n

Witoldowe plany budowy litewsko-rusko-tatarskiego imperium leg\u0142y w gruzach. Mimo to bitwa pod Worskl\u0105 mog\u0142a budzi\u0107 pewne nadzieje na przysz\u0142o\u015b\u0107. Oto ledwie co przygarni\u0119ci na \u0142ono Ko\u015bcio\u0142a Litwini rami\u0119 w rami\u0119 z niedawnymi wrogami \u2013 Polakami i Krzy\u017cakami \u2013 stawili czo\u0142a islamskiej nawale. Niestety, ju\u017c nied\u0142ugo po tym braterstwie broni mia\u0142 nie pozosta\u0107 \u017caden \u015blad.<\/p>\n\n\n\n

(Zdobywcy)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nak\u0142adem Wydawnictwa Sumus ukaza\u0142o si\u0119 wznowienie ksi\u0105\u017cki Andrzeja Solaka Rycerze Chrystusa. Zakony rycerskie i ich wojny. Zob.: https:\/\/sumuswydawnictwo.pl\/pl\/p\/Rycerze-Chrystusa.-Zakony-rycerskie-i-ich-wojny\/1421 Fragmenty: Ostatecznie Antiochia zosta\u0142a zdobyta. Zaledwie pielgrzymi schronili si\u0119 w jej murach, pod miastem stawi\u0142a si\u0119 sp\u00f3\u017aniona, ale pot\u0119\u017cna liczebnie odsiecz turecka. Przewaga wroga by\u0142a ogromna. Krzy\u017cowcy z oblegaj\u0105cych stali si\u0119 obl\u0119\u017conymi. Umocnienia Antiochii zapewnia\u0142y im ochron\u0119, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-147","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=147"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":149,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/147\/revisions\/149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=147"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=147"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=147"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}