{"id":138,"date":"2026-02-19T09:21:37","date_gmt":"2026-02-19T09:21:37","guid":{"rendered":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/?p=138"},"modified":"2026-02-19T09:21:37","modified_gmt":"2026-02-19T09:21:37","slug":"upiory-rabacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/2026\/02\/19\/upiory-rabacji\/","title":{"rendered":"Upiory rabacji"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[\u2026]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Rze\u017a<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kluczow\u0105 rol\u0119 w tragedii odegra\u0142 starosta tarnowski Joseph Breinl. Wspiera\u0142o go rad\u0105 grono zaufanych doradc\u00f3w, kt\u00f3rych nazwiska utrwali\u0142 w swych pami\u0119tnikach Franciszek Ksawery Prek, wybitny artysta i spo\u0142ecznik. Byli to komisarze cyrkularni Chomi\u0144ski, \u017bminkowski, Le\u015bniewicz (<em>\u201ewszyscy trzej Rusini, najpodlejsze pod s\u0142o\u0144cem dusze\u201d), <\/em>nast\u0119pnie kanceli\u015bci Trojanowski, Zgorski, Wolfarth, wreszcie chyba najbardziej wp\u0142ywowy w tym towarzystwie \u017byd Izaak Luxenberg, dzier\u017cawca propinacji w Tarnowie. Ten ostatni znany by\u0142 z m\u0119tnych interes\u00f3w prowadzonych na szerok\u0105 skal\u0119. Za\u017cy\u0142e stosunki z austriack\u0105 administracj\u0105 pozwoli\u0142y mu odegra\u0107 niepo\u015bledni\u0105, a wyj\u0105tkowo z\u0142owrog\u0105 rol\u0119. Jak za\u015bwiadcza Prek: <em>\u201e\u017byd Luksenberg, kt\u00f3ry dzie\u0144 i noc z Breinlem konferowa\u0142, szachrowa\u0142, \u017bydk\u00f3w swoich po wsiach rozsy\u0142a\u0142, szpiegowa\u0142, ch\u0142op\u00f3w do zab\u00f3jstwa i rabunk\u00f3w namawia\u0142 i pieni\u0105dze w nadgrod\u0119 za najokropniejsze zbrodnie rozdawa\u0142 i przyrzeka\u0142\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ju\u017c 18 lutego Breinl i jego pomagierzy zwo\u0142ali do Tranowa na narad\u0119 70 zaufanych lider\u00f3w ch\u0142opskich. Jeszcze tego samego dnia rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 napady na dwory. Nazajutrz zjawisko zyska\u0142o zatrwa\u017caj\u0105cy rozmach. Dzikie hordy ruszy\u0142y zabija\u0107, pl\u0105drowa\u0107, pali\u0107. Szokowa\u0142o okrucie\u0144stwo uczestnik\u00f3w ruchawki. Zab\u00f3jstw dokonywano przy pomocy no\u017cy, siekier, wide\u0142, cep\u00f3w, nieraz bestialsko torturuj\u0105c ofiary. Do legendy przesz\u0142y przypadki przerzynania \u201epan\u00f3w\u201d pi\u0142ami. Gin\u0119li nie tylko przedstawiciele szlachty oraz ich s\u0142u\u017cba; r\u00f3wnie\u017c ksi\u0119\u017ca katoliccy oraz ch\u0142opi, kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali powstrzyma\u0107 morderc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozesz\u0142a si\u0119 wie\u015b\u0107, \u017ce starosta Breinl wyp\u0142aca 5 floren\u00f3w za pojmanego szlachcica, a 10 &#8211; za zabitego. W jeden dzie\u0144 zwieziono przed tarnowski urz\u0105d 146 trup\u00f3w, zmasakrowanych tak straszliwie, \u017ce zidentyfikowano tylko 30 cia\u0142. Starosta zaprzecza\u0142 p\u00f3\u017aniej, jakoby op\u0142aca\u0142 morderstwa, cho\u0107 przyzna\u0142, \u017ce rozda\u0142 ch\u0142opom 4000 floren\u00f3w z urz\u0119dowej kasy <em>\u201ew nagrod\u0119 za wierno\u015b\u0107 cesarzowi\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[\u2026]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ca\u0142o\u015b\u0107:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/pch24.pl\/upiory-rabacji\">https:\/\/pch24.pl\/upiory-rabacji<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podcast:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Andrzej Solak: Upiory rabacji [PODCAST]\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/76IEANLTI2M?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[\u2026] Rze\u017a Kluczow\u0105 rol\u0119 w tragedii odegra\u0142 starosta tarnowski Joseph Breinl. Wspiera\u0142o go rad\u0105 grono zaufanych doradc\u00f3w, kt\u00f3rych nazwiska utrwali\u0142 w swych pami\u0119tnikach Franciszek Ksawery Prek, wybitny artysta i spo\u0142ecznik. Byli to komisarze cyrkularni Chomi\u0144ski, \u017bminkowski, Le\u015bniewicz (\u201ewszyscy trzej Rusini, najpodlejsze pod s\u0142o\u0144cem dusze\u201d), nast\u0119pnie kanceli\u015bci Trojanowski, Zgorski, Wolfarth, wreszcie chyba najbardziej wp\u0142ywowy w tym [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-138","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/138","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=138"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/138\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":139,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/138\/revisions\/139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/andrzejsolak.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}