13 marca 1904 roku na granicy Chile i Argentyny uroczyście odsłonięto monumentalny posąg Chrystusa Odkupiciela Andów. Pomnik miał stać się symbolem wiecznego braterstwa dwóch katolickich narodów, które jeszcze niedawno stały naprzeciw siebie jako wrogowie.
Płonący kontynent
Pustoszące Europę wojny rewolucyjne i napoleońskie miały swe dalekosiężne skutki, odczuwalne również w odległych zakątkach globu. Zrujnowana potwornościami francuskiej okupacji Hiszpania nie była w stanie utrzymać swych zamorskich posiadłości w Ameryce Południowej i Środkowej. Panująca tam niestabilność polityczna doprowadziła do szeregu rewolucji i wojen, dziś określanych mianem narodowo-wyzwoleńczych (a w istocie będących najczęściej dramatycznymi w przebiegu, pełnymi wzajemnych okrucieństw wojnami domowymi między rodzimymi zwolennikami hiszpańskiej korony a ich rodakami opowiadającymi się za secesją). Ostatecznie Hiszpania wycofała się z kontynentu amerykańskiego. Na zgliszczach dawnego imperium powstało szereg niepodległych państw.
Odejście europejskiej metropolii wcale nie było początkiem zapowiadanego ziemskiego raju. Gdy zabrakło autorytetu wspólnego monarchy, kontynent zaraz stanął w ogniu niezliczonych konfliktów wewnętrznych i międzypaństwowych. Na rozległych obszarach zapanowały dziesięciolecia bezprawia, czy może raczej prawa pięści.
[…]
Całość: